Skalne Grzyby to jedno z najbardziej charakterystycznych skupisk formacji piaskowcowych w Parku Narodowym Gór Stołowych, położone w pobliżu Wambierzyc, w powiecie kłodzkim na Dolnym Śląsku. Skały przypominające borowiki, maczugi, baszty i kamienne mury rozciągają się na odcinku około 2 km, na wysokości 680–700 m n.p.m. To ciekawa alternatywa dla osób, którym nie udało się kupić biletów na Błędne Skały. Wycieczkę można rozpocząć w Wambierzycach, połączyć z wejściem na punkt widokowy Pielgrzym i wrócić leśną pętlą. Trzeba jednak uwzględnić podejście, długość trasy oraz możliwe zamknięcia szlaków.
Czas potrzebny na zwiedzanie
Oficjalna trasa Parku Narodowego Gór Stołowych z Wambierzyc na Skalne Grzyby i z powrotem liczy 12,7 km. Według informacji parku przejście zajmuje przeciętnie 2 godziny i 15 minut pod górę oraz 1 godzinę i 35 minut podczas zejścia. Oznacza to około 3 godzin i 50 minut samego marszu, bez dłuższych postojów.
W praktyce warto przyjąć następujące przedziały:
- Wariant szybki: 3,5–4 godziny – dla dorosłych w dobrej kondycji, bez długich przerw i dodatkowych wycieczek.
- Wariant standardowy: 4,5–5,5 godziny – odpowiedni dla rodziny ze starszymi dziećmi, z odpoczynkiem przy skałach i krótkim postojem na zdjęcia.
- Wariant dokładny: 5,5–6,5 godziny – z dłuższym oglądaniem formacji, wejściem na Pielgrzyma, fotografowaniem i spokojnymi przerwami.
Jeśli planujesz skrócić wycieczkę, możesz dojść do rejonu Skalnych Grzybów pod Pielgrzymem i wrócić tą samą drogą. To około 5,2 km w jedną stronę, czyli 10,4 km łącznie. Taki wariant nadal wymaga kilku godzin marszu, ale pozwala zrezygnować z dalszej części pętli i zejścia przez Studzienno.
Najlepiej rozpocząć wędrówkę około 8:00–9:00. W weekendy, podczas wakacji i długich weekendów najwięcej turystów pojawia się zwykle późnym rankiem. Skalne Grzyby są spokojniejsze niż Błędne Skały, dlatego nie trzeba spodziewać się podobnych kolejek, ale na popularnych fragmentach ścieżki można spotkać inne grupy.
Dojazd, parkingi i baza noclegowa
Wambierzyce leżą około 21 km od Kłodzka. Najwygodniejszy dojazd samochodem prowadzi drogą krajową nr 8, a następnie drogą wojewódzką nr 388. Przejazd zajmuje orientacyjnie 25–30 minut. Można również dojechać od strony Polanicy-Zdroju drogą wojewódzką nr 388.
Początek wycieczki znajduje się w miejscowości, w pobliżu centrum i bazyliki. Niebieski szlak prowadzi w kierunku południowo-zachodnim, wzdłuż potoku Cedron. Warto zapamiętać, że samochód trzeba zostawić w Wambierzycach, a do początku oznakowanej trasy dojść pieszo.
Jednym z gminnych miejsc postojowych jest parking przy ulicy Noworudzkiej w Wambierzycach. Obowiązuje na nim opłata czasowa:
- pierwsza godzina – 6 zł;
- druga godzina – 6,60 zł;
- trzecia godzina – 7,60 zł;
- czwarta i każda kolejna – 6 zł.
Cztery godziny postoju kosztują 26,20 zł, a pięć godzin 32,20 zł. Opłatę wnosi się w parkomacie. Przed wyjazdem sprawdź oznaczenia na parkingu, ponieważ lokalne stawki mogą ulec zmianie.
W weekendy i sezonie letnim lepiej przyjechać wcześniej. Wambierzyce są nie tylko punktem wypadowym na szlaki, ale również popularnym miejscem pielgrzymkowym. Ruch w centrum zwiększa się podczas uroczystości religijnych i wydarzeń lokalnych.
Do Wambierzyc można dotrzeć również autobusem. PKS w Kłodzku obsługuje połączenia w kierunku Radkowa i Kłodzka, uwzględniające miejscowość na trasie. Kursów nie ma jednak na tyle dużo, by swobodnie planować powrót o dowolnej godzinie. Część połączeń jest ograniczona do dni roboczych lub szkolnych. Przed wyjazdem trzeba sprawdzić aktualny rozkład na przystanku Wambierzyce, Pl. NMP.
W samej miejscowości nie ma stacji kolejowej. Dojazd pociągiem wymaga więc dodatkowego transferu, na przykład z rejonu Ścinawki Średniej.
Na dłuższy pobyt najlepszą bazą będą Wambierzyce lub Radków. Karłów sprawdzi się osobom planującym przede wszystkim Szczeliniec Wielki i Błędne Skały. Więcej możliwości noclegowych i usług turystycznych oferują również Polanica-Zdrój oraz Kudowa-Zdrój.
Bilety
Wejście na Skalne Grzyby jest bezpłatne. Park Narodowy Gór Stołowych nie pobiera opłat za przejście opisywaną trasą. Nie trzeba kupować biletu normalnego, ulgowego ani rodzinnego. Nie obowiązuje też rezerwacja konkretnej godziny ani limit wejść charakterystyczny dla najbardziej popularnych atrakcji parku.
To istotna różnica w porównaniu z Błędnymi Skałami i Szczelińcem Wielkim. Na obie płatne trasy obowiązują bilety w cenach:
- normalny – 16 zł;
- ulgowy – 8 zł.
Na Błędnych Skałach obowiązuje limit 350 osób na godzinę. Bilet można kupić przez internet, a także na miejscu, jeśli pozostały wolne miejsca. Zakup na miejscu nie gwarantuje wejścia o wybranej porze. Wjazd samochodem osobowym na górny parking przy Błędnych Skałach kosztuje dodatkowo 40 zł.
Nie ma odrębnego biletu rodzinnego w opublikowanym cenniku. Dzieci do lat siedmiu i posiadacze ważnej Karty Dużej Rodziny są uprawnieni do bezpłatnego wstępu na płatne trasy, ale wymagany jest bilet zerowy.
Warto uwzględnić również sezonowość Błędnych Skał. Opublikowany harmonogram udostępniania trasy przewiduje wejścia do 11 listopada. Po tym terminie nie należy zakładać, że atrakcja jest czynna.
W przypadku Skalnych Grzybów jedynym istotnym wydatkiem związanym z samym wyjściem może być parking w Wambierzycach. Nie trzeba płacić za przewodnika ani dodatkowy transport.
Trasy zwiedzania
1. Pełna pętla z Wambierzyc – 12,7 km
To podstawowy wariant opisany przez Park Narodowy Gór Stołowych. Trasa rozpoczyna się w Wambierzycach i początkowo prowadzi niebieskim szlakiem.
Pierwszy odcinek biegnie wzdłuż potoku Cedron. Następnie szlak przechodzi przez zabudowania Wambierzyc Górnych i dociera do zalesionego zbocza Gór Stołowych. Tutaj zaczyna się bardziej wymagające podejście prowadzące zakosami w górę.
Po około 5 km można skorzystać z zielonego szlaku prowadzącego na Pielgrzyma, wzniesienie o wysokości 657 m n.p.m. Znajduje się tam punkt widokowy, z którego można podziwiać okoliczne wzgórza i dolinę Wambierzyc. Po obejrzeniu panoramy należy wrócić do niebieskiego szlaku.
Dalsza część trasy prowadzi do skrzyżowania, na którym wchodzi się na szlak czerwony, pokrywający się ze ścieżką edukacyjną Skalne Grzyby. Wędrując między skałami, można poznać charakterystyczne formy piaskowcowe i procesy, które doprowadziły do ich powstania.
Powrót do Wambierzyc odbywa się przez Studzienno.
- Długość: 12,7 km.
- Czas marszu: około 3 godz. 50 min.
- Czas rodzinny: 4,5–5,5 godz.
- Trudność: umiarkowana.
- Nawierzchnia: utwardzona i gruntowa.
Zaletą jest różnorodność krajobrazu oraz możliwość zobaczenia Pielgrzyma i większej liczby formacji. Wadą pozostaje dość długie podejście i konieczność kontrolowania czasu powrotu.
2. Skrócony wariant z Wambierzyc – około 10,4 km
Jeśli nie chcesz przechodzić całej pętli, możesz zaplanować wycieczkę w formie marszu tam i z powrotem. Rozsądnym punktem docelowym jest rejon Skalnych Grzybów pod Pielgrzymem.
Od Wambierzyc to około 5,2 km. Na tym odcinku trzeba pokonać mniej więcej 300 m sumy podejść. Po dotarciu do pierwszych formacji i obejrzeniu okolicy można zawrócić tą samą drogą.
- Długość: około 10,4 km.
- Czas przejścia: około 3,5–4 godz. marszu.
- Czas z postojami: około 4,5–5 godz.
- Trudność: umiarkowana.
To najrozsądniejszy punkt odwrotu, jeżeli chcesz skrócić klasyczną wycieczkę z Wambierzyc. Nie kontynuuj marszu w stronę dalszych skupisk skał i Studzienna, jeżeli dzień jest krótki, dzieci są zmęczone albo pogoda się pogarsza.
Trzeba jednak uczciwie zaznaczyć, że nie jest to krótki spacer. Jeśli masz do dyspozycji tylko dwie lub trzy godziny, lepiej wybrać inną trasę.
3. Łatwiejsza alternatywa z Batorówka – 6,7 km
Dla rodzin z młodszymi dziećmi szczególnie interesująca jest oficjalna pętla rozpoczynająca się przy parkingu w Batorówku.
Cała trasa przebiega ścieżką edukacyjną Skalne Grzyby. Ma 6,7 km długości, a orientacyjny czas przejścia wynosi 1 godzinę i 5 minut podczas podejścia oraz 45 minut podczas zejścia.
Park wskazuje, że trasa nie ma dużych przewyższeń i nadaje się również dla małych dzieci.
To zdecydowanie lepszy wybór, jeżeli zależy Ci na krótszej wycieczce i spokojnym oglądaniu skał, a nie na pokonywaniu długiego podejścia z Wambierzyc.
Ważna informacja o zamknięciach: oficjalny komunikat turystyczny PNGS pokazuje brak bieżących ostrzeżeń w nagłówku, ale jednocześnie zawiera wykaz zamknięć oznaczony datą 1 października 2025 r. Wśród nich znajduje się niebieski szlak od Wambierzyc Górnych do skały Dwa Borowiki oraz zielony odcinek od Skalnych Grzybów pod Pielgrzymem do Skalnych Wrót.
Ponieważ wykaz nie ma aktualnej daty na 2026 rok, nie należy samodzielnie zakładać, że zamknięcia nadal obowiązują albo że zostały już zniesione. Przed wycieczką sprawdź zakładkę „Komunikat turystyczny” i mapę szlaków Parku Narodowego Gór Stołowych. W razie wątpliwości skontaktuj się z parkiem telefonicznie pod numerem 74 866 14 36. Jeśli niebieski odcinek pozostaje zamknięty, nie próbuj omijać zabezpieczeń. Wybierz trasę z Batorówka.
Jak przygotować się do zwiedzania
Mimo że Skalne Grzyby nie wymagają specjalistycznego wyposażenia, nie należy traktować wycieczki jak zwykłego spaceru po parku miejskim.
Najważniejsze przygotowania:
- Obuwie: buty trekkingowe lub solidne sportowe z bieżnikiem. Po deszczu korzenie i kamienie bywają śliskie.
- Ubranie: wygodna odzież warstwowa. W lesie jest chłodniej niż w nasłonecznionych Wambierzycach.
- Woda i jedzenie: zabierz zapas napojów oraz przekąski. Na leśnej trasie nie ma regularnych punktów gastronomicznych.
- Telefon: pobierz mapę offline. Zasięg może być nierówny, szczególnie w zagłębieniach terenu.
- Pogoda: po opadach przygotuj się na błoto, a jesienią i zimą na oblodzenie.
- Toalety: skorzystaj z dostępnych udogodnień w Wambierzycach przed rozpoczęciem marszu. Nie zakładaj, że znajdziesz zaplecze sanitarne na trasie.
Szlak nie jest odpowiedni dla wózków dziecięcych ani osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Nierówna nawierzchnia, korzenie i podejścia utrudniają przemieszczanie się. Z małym dzieckiem lepiej wybrać nosidło turystyczne albo krótszą pętlę z Batorówka.
Warto również pamiętać o ograniczeniach dotyczących psów. Park dopuszcza ich obecność na wybranych szlakach, na smyczy i w kagańcu. Sama ścieżka edukacyjna Skalne Grzyby jest dostępna dla psów, ale niebieski szlak z Wambierzyc nie znajduje się na oficjalnej liście tras dopuszczonych dla czworonogów. Nie planuj więc całej pętli z psem bez wcześniejszego potwierdzenia zasad.
Najczęstszy błąd turystów to rozpoczęcie marszu zbyt późno i założenie, że brak biletów oznacza łatwą, krótką wycieczkę. Konsekwencją może być powrót po zmroku, szczególnie jesienią. Drugim problemem jest ignorowanie zamknięć szlaków.
Zwiedzanie
Wycieczkę warto rozpocząć w centrum Wambierzyc. Zanim wejdziesz na niebieski szlak, możesz zobaczyć monumentalną bazylikę i fragment miejscowości nazywanej Dolnośląską Jerozolimą.
Następnie kieruj się wzdłuż Cedronu. Początkowy odcinek nie jest szczególnie wymagający, ale wraz z oddalaniem się od zabudowań zaczyna się podejście. Wędrówka przez Wambierzyce Górne prowadzi na skraj lasu, gdzie szlak skręca w kierunku zalesionego zbocza.
Najbardziej wymagająca część dojścia znajduje się właśnie na podejściu ku Pielgrzymowi. Warto zachować siły, ponieważ dalsza wędrówka również wymaga koncentracji. Jeśli szlak jest dostępny, zrób przerwę przy punkcie widokowym na Pielgrzymie. To dobre miejsce na odpoczynek i fotografie panoramy.
Dalsza część wycieczki prowadzi wśród piaskowcowych formacji. Nie są one skupione w jednym miejscu, lecz rozrzucone w lesie i na niewielkich polanach. Całe zgrupowanie ciągnie się przez około 2 km.
Można tu zobaczyć między innymi:
- Borowika – skałę przypominającą grzyb z wyraźnie zaznaczoną głowicą;
- Dwa Borowiki – charakterystyczne formacje przypominające dwa grzyby;
- Prawdziwka – jedną z rozpoznawalnych formacji w skupisku;
- Skalne Wrota – skalne przejście o nietypowej budowie;
- Zrośnięte Grzyby i Piętrowe Grzyby – formy, których nazwy dobrze oddają ich wygląd.
Warto zwracać uwagę na tablice edukacyjne. Wyjaśniają one, jak piaskowiec ulegał nierównomiernemu wietrzeniu i dlaczego poszczególne fragmenty skał mają tak odmienne kształty.
Najlepsze zdjęcia można wykonać z nieco dalszej perspektywy, gdy widać całą sylwetkę formacji. Nie wspinaj się na skały i nie schodź z oznakowanych ścieżek. To teren chroniony.
W drodze powrotnej pełna pętla prowadzi czerwonym szlakiem przez okolice Studzienna. Odcinek ten jest spokojniejszy, ale po obejrzeniu formacji może wydawać się mniej urozmaicony. Warto zachować zapas wody i nie odkładać powrotu na ostatnią chwilę.
Czy warto
Tak, Skalne Grzyby są warte odwiedzenia, szczególnie jeśli nie udało Ci się kupić biletów na Błędne Skały. To ciekawa propozycja dla osób zainteresowanych geologią, fotografią krajobrazową i spokojniejszymi trasami leśnymi.
Największym atutem jest różnorodność formacji. W przeciwieństwie do pojedynczego punktu widokowego można tu przez dłuższy czas odkrywać kolejne skały i porównywać ich kształty. Dodatkowym plusem jest bezpłatne wejście.
Trzeba jednak pamiętać, że Skalne Grzyby nie zastępują wrażeń z Błędnych Skał. Nie ma tu podobnego labiryntu wąskich szczelin i ciasnych przejść. Jest za to dłuższa wędrówka leśna, podejście i rozproszone formacje skalne.
Trasa z Wambierzyc będzie odpowiednia dla rodzin ze starszymi dziećmi i osób o przeciętnej kondycji. Nie polecam jej osobom szukającym krótkiego spaceru ani turystom mającym problemy z pokonywaniem podejść.
Wizytę lepiej przełożyć podczas intensywnych opadów, silnego wiatru, oblodzenia albo wtedy, gdy obowiązują zamknięcia szlaków. Jeżeli zależy Ci przede wszystkim na krótkiej rodzinnej wycieczce, wybierz Batorówek.
Atrakcje w okolicy
Okolice Wambierzyc oferują kilka miejsc, które można połączyć ze zwiedzaniem Skalnych Grzybów.
1. Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i Kalwaria Wambierzycka
<text>Odległość: </text> w samych Wambierzycach, kilka minut pieszo od centrum. <text>Czas zwiedzania: </text> 45–90 minut.
Monumentalna bazylika jest jednym z najważniejszych zabytków sakralnych Dolnego Śląska. Warto zobaczyć jej barokowe wnętrze i przejść się po Kalwarii Wambierzyckiej, obejmującej liczne kaplice i stacje drogi krzyżowej. To naturalne uzupełnienie wycieczki, szczególnie jeśli rozpoczynasz i kończysz marsz w tej miejscowości.
2. Radków i punkt widokowy na Górze Guzowatej
<text>Odległość: </text> około 5–7 km, 10 minut samochodem. <text>Czas zwiedzania: </text> 45–90 minut.
Radków przyciąga zabytkowym rynkiem, ratuszem i spokojną atmosferą niewielkiego miasteczka. Warto również wejść na platformę widokową na Górze Guzowatej. Rozciąga się stamtąd panorama Gór Stołowych i okolicznego zalewu.
3. Zalew Radkowski
<text>Odległość: </text> około 7–8 km, 10–15 minut samochodem. <text>Czas zwiedzania: </text> 1–2 godziny.
To dobre miejsce na odpoczynek po górskiej wycieczce. Latem można korzystać z terenów rekreacyjnych, infrastruktury wypoczynkowej i atrakcji wodnych. Poza sezonem zalew sprawdzi się przede wszystkim jako miejsce spokojnego spaceru.
4. Radkowskie Skały
<text>Odległość: </text> około 10–12 km, 15–20 minut samochodem. <text>Czas zwiedzania: </text> 1–1,5 godziny.
To efektowny ciąg piaskowcowych baszt, filarów i murów skalnych. Niektóre ściany osiągają wysokość nawet 100 m. Warto połączyć tę atrakcję ze Skalnymi Grzybami, ponieważ obie pokazują różnorodność krajobrazu Gór Stołowych.
5. Szczeliniec Wielki w Karłowie
<text>Odległość: </text> około 18–20 km, 25–30 minut samochodem. <text>Czas zwiedzania: </text> 2–3 godziny.
Najwyższy szczyt Gór Stołowych słynie z fantazyjnych form skalnych, tarasów widokowych i charakterystycznych przejść między skałami. Wejście na trasę turystyczną jest płatne, dlatego warto wcześniej sprawdzić dostępność biletów. To dobry cel na drugi dzień pobytu.
6. Błędne Skały
<text>Odległość: </text> około 20–25 km, 30–40 minut samochodem. <text>Czas zwiedzania: </text> 1–1,5 godziny.
Jeśli uda Ci się zarezerwować wejście na inny termin, warto wrócić do tego miejsca. Wąskie szczeliny, skalne korytarze i labiryntowe przejścia tworzą zupełnie inne doświadczenie niż spacer po Skalnych Grzybach. Trzeba jednak pamiętać o limitach wejść, sezonowości oraz dodatkowej opłacie za parking przy górnym wejściu.
Jak zaplanować wycieczkę jednodniową i weekendową?
Na jeden dzień najlepiej przyjechać do Wambierzyc rano. Po potwierdzeniu dostępności szlaków można rozpocząć wycieczkę na Skalne Grzyby. Po około 4,5–5 godzinach marszu wrócić do miejscowości, zjeść posiłek i poświęcić jeszcze godzinę na bazylikę oraz Kalwarię. Jeśli niebieski szlak pozostaje zamknięty albo dzień jest zbyt krótki, lepiej wybrać pętlę z Batorówka.
Na weekend proponuję pierwszy dzień przeznaczyć na Skalne Grzyby i Wambierzyce, a nocleg zorganizować w Radkowie lub okolicy. Drugiego dnia można odwiedzić Radkowskie Skały, Zalew Radkowski i punkt widokowy na Guzowatej. Jeśli uda się kupić bilety, część tych atrakcji można zamienić na Szczeliniec Wielki lub Błędne Skały.
Przed wyjazdem w pierwszej kolejności sprawdź aktualne zamknięcia w komunikacie Parku Narodowego Gór Stołowych, szczególnie dostępność niebieskiego szlaku z Wambierzyc. Następnie zweryfikuj pogodę, parking i rozkład autobusów, jeśli nie jedziesz samochodem. Przygotuj wygodne buty, wodę, przekąski oraz mapę offline. Najważniejsze jest potwierdzenie, że planowany odcinek jest otwarty – dopiero wtedy warto ustalać długość trasy i godzinę rozpoczęcia marszu.
